Η δερματίτιδα (έκζεμα) είναι ένα φλεγμονώδες νόσημα που προκαλεί ερεθισμό, λεπίδωση και σοβαρό κνησμό (φαγούρα) στο δέρμα. Όταν παρουσιάζεται στα χέρια, μπορεί να εμφανισθούν επίσης μικρές φουσκάλες κατά μήκος των πλευρών των δακτύλων ή στις παλάμες. Το δέρμα των χεριών μπορεί να είναι ξηρό και να πονάει, με ανοίγματα και ραγίσματα στις παλάμες ή γύρω από τα δάχτυλα.
Ποια είναι η αιτία;
Το συνεχές βρέξιμο και στέγνωμα των χεριών σε συνδυασμό με την υπερβολική χρήση σαπουνιών, απορρυπαντικών και άλλων ερεθιστικών προϊόντων μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, όπως επίσης και μια πραγματική αλλεργία σε κάποιο από τα χημικά που χρησιμοποιήθηκαν για τον καθαρισμό. Όμως συνήθως η δερματίτιδα που επηρεάζει τα χέρια δεν προκαλείται από αλλεργία.
Τι είναι αυτό που την επιδεινώνει:
- Η κούραση και το άγχος.
- Το ξύσιμο, που μπορεί να οδηγήσει σε σκάσιμο της επιδερμίδας, οπότε και υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος μόλυνσης.
- Ο κρύος καιρός, επειδή στεγνώνει και ξηραίνει το δέρμα.
- Η επαφή με διαλυτικά (π.χ. νέφτι, κηροζίνη, βενζίνη κ.ά.) ή άλλα ερεθιστικά προϊόντα για το σπίτι. Επίσης η κηπουρική και η προετοιμασία φαγητού δεν ενδείκνυνται ως ασχολίες την περίοδο που υπάρχει πρόβλημα δερματίτιδας στα χέρια.
Πώς αντιμετωπίζεται:
Το νερό από μόνο του μπορεί να ενεργήσει ως ερεθιστικό, επειδή απομακρύνει τα προστατευτικά έλαια του δέρματος. Γι΄ αυτό ο πάσχων πρέπει να αποφεύγει το υπερβολικό πλύσιμο των χεριών. Επίσης:
- Να αποφεύγει την άμεση επαφή του δέρματος με απορρυπαντικά, σαμπουάν και άλλα ερεθιστικά προϊόντα. Η καθαριότητα των χεριών καλό είναι να γίνεται με ειδικό για την περίπτωση κρεμοσάπουνο.
- Αν πρόκειται να κάνει βαριές δουλειές, να χρησιμοποιεί γάντια με βαμβακερό υπόστρωμα αντί σκέτα ελαστικά (που μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα λόγω του ιδρώτα), όταν εργάζεται με νερό και άλλα ερεθιστικά προϊόντα. Για ελαφριές δουλειές μπορεί να χρησιμοποιεί βαμβακερά γάντια κάτω από τα ελαστικά.
- Να ενυδατώνει συχνά το δέρμα με ειδικές κρέμες, κυρίως μετά το πλύσιμο των χεριών.
- Να βγάζει τα δαχτυλίδια του πριν από το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι ή μετά τις δουλειές του σπιτιού, γιατί κάτω από αυτά παγιδεύονται σαπούνι, νερό ή άλλα χημικά. Πρέπει επίσης να στεγνώνεται προσεκτικά το δέρμα κάτω από τα δαχτυλίδια.
- Η αμμωνία στις βρεγμένες πάνες των μωρών μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό. Έτσι θα πρέπει να πιάνει τις πάνες με τσιμπίδες ή γάντια, ώστε να αποφεύγει την άμεση επαφή με τα χέρια.
Προκειμένου να καθοριστεί κατά πόσο το έκζεμα οφείλεται σε πραγματική αλλεργία από ένα χημικό, ίσως χρειαστεί δοκιμαστική εξέταση μιας μικρής δερματικής περιοχής από τον γιατρό. Αν πράγματι υπάρχει αλλεργία, τότε είναι σημαντικό να αποφεύγει ο πάσχων την επαφή με το συγκεκριμένο χημικό.
Σε μια ενεργή δερματίτιδα ο πάσχων θα πρέπει να απευθύνεται σε γιατρό, ώστε να του χορηγούνται οι κατάλληλες κρέμες που θα τον ανακουφίσουν από τη φλεγμονή. Ο γιατρός επίσης θα δώσει την κατάλληλη αντιβίωση για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε λοίμωξης που τυχόν προκύψει.
Πληροφορίες: Τμήμα Δερματολογίας του St. Vincent’s Hospital της Μελβούρνης.